Led panel verlichting film video

Film of video belichten met Led verlichting

In de low budget wereld is het al langer populair, professionals stappen ook steeds vaker over naar Led lampen in video- en filmproducties. Is dat een goede ontwikkeling of kunnen we beter bij de oude lampen blijven?

Let op met dimmers

Het is heel makkelijk als je de Led lampen kunt dimmen, zelfs bij goedkope lampen is er meestal een dimmer knopje aanwezig. Maar die dimmers kunnen leiden tot knipperen van het licht. Naarmate er meer gedimd wordt gaan de Leds meer knipperen. Het probleem is dat je moeilijk kunt waarnemen op welk punt die flikkering ook door de camera wordt opgenomen. Als je daar achteraf in de montage achterkomt is het te laat. Daarom is het verstandig om vooraf de dimmers goed te testen. Maak proefopnames en film met verschillende dimmer instellingen en kijk de opnames terug. Als je niet zeker bent kun je beter de dimmer niet gebruiken en de lichtbron verplaatsen of draaien.

Er zijn Led lampen met schakelaars waarmee je kunt kiezen hoeveel er tegelijkertijd branden. Stel er zijn honderd Ledjes in totaal. Dan kun je schakelen tussen 25, 50 of 100 Leds simultaan. Dat werkt vaak beter dan de dimmer gebruiken. In alle gevallen doe je er goed aan de witbalans te controleren voor je op gaat nemen.

Gebruik een Softbox

Het licht van Led lampen komt vaak hard en “goedkoop” over. Door een softbox voor de lampen te plaatsen maak je het licht meer diffuus en dat ziet er meteen veel mooier uit. Daarmee is het niet anders dan bij traditionele verlichting, maar de noodzaak voor een softbox bij Led lampen is nog groter. Omdat Led lampen minder warm worden kun je ook improviseren met stof of papier als je geen softbox bij de hand hebt.

Veilig en comfortabel

Het sluit aan op het vorige punt maar het mag apart genoemd worden; Led lampen zijn erg prettig om mee te werken. De behuizing is veel compacter waarmee je in krappe situaties flink wat ruimte uit kunt sparen. Ook buiten is het makkelijk als je een grote bak licht met een relatief kleine Led lamp en een accu tevoorschijn kunt toveren. Omdat Led verlichting veel minder hitte opwekt zijn ze ook een stuk veiliger in gebruikt. Om nog maar niet te spreken over de kabels die niet meer gevaarlijk op de vloer liggen verspreid en het gebruik van stroom buitenshuis bij een regenbui…

Kies voor de juiste kleurtemperatuur

Tegenwoordig kun je Leds aanschaffen met een specifieke kleurtemperatuur. Die wordt aangeduid in Kelvin (K). Let op dat je met dimmers een verschuiving kunt krijgen in temperatuur. Er zijn Led lampen met zowel koele als warme Leds die je los van elkaar kunt inschakelen of dimmen. Op die manier hoef je niet de lampen te verwisselen. Die lampen hebben wel een groter oppervlak vanwege het dubbele aantal Led rijen.

Bij Led lampen waarbij je de kleurtemperatuur kunt bijstellen moet je goed opletten. Als je bij elke opname de kleurtemperatuur gaat regelen bestaat de kans dat de opnames niet goed bij elkaar passen. Dan moet elk shot in de post bijgesteld worden wat veel tijd kan kosten.

CRI de kleurkwaliteit

CRI staat voor Color Rendering Index (kleurweergave index) en varieert tussen de 0 – 100. Is een LED panel met de hoogste CRI waarde de beste keus? Nee, er zijn zeker andere factoren die belangrijk zijn maar neem het mee in de keuze voor een LED panel. Om een vergelijking te maken; De zon (voor velen de mooiste lichtbron) heeft een CRI waarde van 100 en tungsten lampen hebben een waarde van rond de 100.  Het advies is om een panel te kiezen met een (extended) CRI waarde van rond de 92 of hoger.  Als je in de markt bent voor LED panels kijk dan eens naar de volgende merken:

Aputure Amaran HR672 (goede prijs kwaliteit verhouding)

Lightgear (hoge kwaliteit)

Westcott Flex (compact en flexibel)

Update I: Wil je meer weten over CRI, TLCI (Television Lightning Consistency Index) of extended CRI? Bekijk dan onderstaand artikel met video uitleg.

CRI relevant voor LED?

Update II: 11 Populaire LED Panels getest d.m.v. kleurmetingen

11 Panels getest

Niet alle Led lampen zijn degelijk

Bij de oude studio lampen werd veel metaal gebruikt, zware en solide materialen. Dat moest ook wel want anders zou de lamp smelten. Led lampen worden vaak van kunststof gemaakt, dat is een stuk lichter om te dragen maar ze zijn ook vaak fragiel. Voor een deel is dat perceptie, kunststof ziet er goedkoop uit, maar bij goedkopere lampen kan het voorkomen dat de behuizing sneller scheurt bij een val of tijdens het vervoer.

De investering ligt hoger

Er zijn budget LED lampen voor een paar tientjes, dat is heel goedkoop toch? Als je die vergelijkt met studioverlichting wel, maar die goedkope lampen zijn toch een stuk duurder dan een bouwlamp, daar moet je ze mee vergelijken. Hoogwaardige, professionele Led lampen zijn veel duurder dan traditionele lampen. Voor een deel bespaar je op stroom, het grootste voordeel zit in de levensduur en gebruiksgemak van Led lampen. Het aantal branduren is veel hoger, per saldo betaal je minder voor Led verlichting, zolang je ze niet laat vallen uiteraard!

Als je niet kunt kiezen…

Er zijn studiolampen op de markt waarin een normale lamp zit in combinatie met Led verlichting. Daarmee heb je in principe de voordelen van beide systemen. Eigenlijk kun je ook stellen dat je de nadelen van beide systemen hebt. In de meeste gevallen kun je waarschijnlijk beter kiezen voor één systeem.

Moet je kiezen voor Led verlichting?

In principe zijn er meer voordelen dan nadelen. De ouderwetse filmer zal wellicht liever werken met “normale” tungsten lampen maar dat is subjectief. In vrijwel elke situatie biedt Led verlichting meer voordelen dan nadelen. Neem bijvoorbeeld deze praktijksituaties:

Binnen in een woonkamer

Je hebt minder ruimte nodig, er is minder warmte ontwikkeling, met accu’s als stroombron liggen er geen losse kabels op de vloer.

Buiten in het veld

Je hebt geen generator nodig die veel lawaai maakt, de lampen zijn compact en eenvoudig te vervoeren, er zijn ook Led lampen die (spat)waterdicht zijn.

Reportage en Documentaire

Compacte Led lampen, kleine accu’s, snel schakelen of dimmen.

Op een afgesloten filmset

Je spaart energie, je kunt eenvoudig schakelen tussen kleurtemperatuur en de lampen gaan veel langer mee dus vervanging is minder relevant.

Budget of Premium?

De kwestie kleurtemperatuur, zeker in combinatie met dimmers is een belangrijke reden om te investeren in professionele Led lampen. Maak een weloverwogen oordeel voordat je kiest voor een specifiek merk of type lamp. Is huren een optie of wil je zelf lampen aanschaffen? De lange levensduur van Led lampen maakt het een goede investering voor de lange duur. En je leert je eigen lampen kennen. Als je besluit te huren is het verstandig eerst een aantal testopnames te maken en die te controleren op een referentie monitor. Net zoals je om moet leren gaan met een camera moet je ook de ins en outs van de lampen kennen (als je geen gaffer tot je beschikking hebt ;)).